Leiderschap op afstand – een gesprek met Johan Taams

Ik spreek Johan op een donderdagmiddag in week vier van de Corona-crisis. Johan, keurig in overhemd, verschijnt lachend in beeld in zijn werkkamer. Ik vraag hem naar zijn persoonlijke situatie. Dat is goed geregeld, zegt hij. Zijn twee dochters van 16 en 18 koken om de beurt 2 keer per week. Lekker eten komt hij dus niet tekort. En de hoeveelheid tijd die hij hiervoor in de file stond, mist hij ook niet. Toch worden die gewonnen uren niet buiten in de tuin besteed, maar binnen in een voortdurende stroom aan calls. We spreken over hoe hij deze situatie beleeft vanuit zijn rol als leidinggevende.

Mijn filosofie van leidinggeven is eigenlijk niet veranderd door de Corona-crisis. Mijn uitgangspunt is altijd geweest dat je als leidinggevende faciliterend moet zijn voor je team. Ik wil kaders, in plaats van taken stellen. Ik probeer iedereen zich ervan bewust te maken waarom we dingen doen en hoe deze dingen binnen een groter plaatje vallen. Dit laatste is lastiger als je alleen op schermen werkt. Door de afstand missen we contact, waardoor het lastiger is om hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden. Ik merk dat er nu wel heel veel aandacht is voor de grote filosofie; waar doen we het ook alweer voor. Ik heb me omringd met een team dat scherp op de inhoud en tegelijk mensgericht is. Die kwaliteiten komen nu nog sterker naar boven. Ik geloof echt in de omgekeerde piramide. Leidinggevers die ruimte creëren voor anderen om te groeien.”

Privé en werk

“Als mens vind ik de maatregelen natuurlijk heel vervelend. Ik blijf het het allerleukste vinden om overal langs te lopen, te proeven van wat mensen doen en te zien hoe zij interacteren. Ik had niet gedacht dat je een deel van deze fysieke reacties toch ook terugziet via het scherm. Dat heeft me eigenlijk positief verrast.

Ik merk ook dat je meer aandacht moet besteden aan de context waaruit mensen handelen. Normaal deduceer je deze context uit non-verbale communicatie of komt zoiets ter sprake in een persoonlijk gesprek. Nu moet je hier expliciet naar vragen. Daarnaast merk ik dat iedereen super productief is. De grens tussen werk en privé is nog vager geworden doordat alles in één ruimte gebeurt. Mensen hebben de neiging om door te werken. Als MT willen we hier duidelijk voor waarschuwen. Ons belangrijkste doel is tweeledig: we willen een gezond bedrijf, maar ook een bedrijf dat goed voor elkaar zorgt. We proberen er constant voor te zorgen dat de balans tussen beiden bij iedereen goed is. We willen mensen stimuleren om in plaats van harder, slimmer te werken.

Contrair leidinggeven

Het belangrijkste als leidinggevende nu, is om de balans tussen de korte en lange termijn te behouden. Wij willen voor onze klanten waarde creëren op de langere termijn. Dat betekent ook dingen doen die geen geld opleveren nu, maar pas over een tijdje. Dit leidt tot een constante wisselwerking tussen cash, continuïteit en toekomst. Die balans vinden is een uitdaging. Ik merk dat het natuurlijke gedrag van vrijwel iedereen is om de korte termijn voor te laten gaan. Als leidinggevende moet je tegengas geven door de langere termijn te prioriteren.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard

Leidinggeven op afstand draait altijd in mindere of meerdere mate om vertrouwen geven aan je medewerkers. Voor mij heeft vertrouwen te maken met consequent zijn. Mensen op output sturen betekent niet constant tussendoor vragen waar ze mee bezig zijn. Wij stellen met elkaar vast wat we doen, waarvoor we het doen en hoe het gaat. Als mensen de ruimte voelen om te doen wat ze moeten doen, worden ze creatiever. Tegelijkertijd zijn kaders ook heel belangrijk. Sommige mensen hebben meer behoefte aan taakgerichte aansturing dan anderen. Ook die kant moet je als leidinggevende kunnen bedienen.

Vrijheid heeft een prijs

De vrijheid die in deze tijd ontstaat, is niet gratis. Je krijgt veel ruimte en daar mag je gebruik van maken, maar over misbruik van die ruimte ben ik ook transparant. Een goede leidinggevende legt uit waarom hij of zij maatregelen neemt en grijpt ook in waar dat nodig is. Angstig mag je niet zijn, want daar profiteren sommige mensen van.

Er is zoveel meer mogelijk

De afgelopen weken hebben mij doen beseffen welke goede dingen uit deze tijd we moeten behouden. Het werken vanuit huis, waarbij we zien dat bijvoorbeeld online workshops buitengewoon succesvol zijn. We zien dat er veel meer mogelijk is dan we voorheen dachten. Deze zaken moeten we vasthouden. Ik wil niet dat we straks weer als lemmingen in de file gaan staan, alleen omdat het zo hoort. Het huidige werken moet een serieuze plek krijgen in onze manier van samenwerken. Hierbij moet plaats minder belangrijk zijn dan resultaat.

Het informele is nu vaak veranderd in een stand-up-achtige setting. Dit werkt goed en is daarom van grote waarde om vast te houden. Tevens stimuleert deze manier van werken om output te definiëren in plaats van activiteiten vast te stellen.

Ten slotte is de aandacht voor de mens achter de collega door de Corona-crisis veel groter. Doordat collega’s oprecht geïnteresseerd zijn in thuissituaties van anderen en de invloed op het werk van anderen, zijn het onderlinge begrip en de acceptatie gegroeid. Deze saamhorigheid is voelbaar en moeten we als organisatie vasthouden. Nu, maar ook straks weer in de nieuwe werkomgeving van de anderhalvemetersamenleving.

Gerelateerd

Iedereen bij Broad Horizon werkt door de coronacrisis vanuit huis. Van directielid tot accountmanager en servicedeskmedewerker. Het thuiswerken levert vaak...

Hoe ziet jouw thuiswerksituatie er momenteel uit? Druk! Op 6 februari is onze dochter Ivy Lin geboren. Zie is alweer...