Artificial Intelligence – de innovatie van nu

Artificial intelligence is zonder twijfel de belangrijkste technologische innovatie van het komende decennium. Onze wereld is enorm veranderd door de enorme hoeveelheden data in de cloud en de alsmaar toenemende computerkracht. Daarmee zijn alle voorwaarden voor succesvol toepassen van artificial intelligence (AI) aanwezig. De computer leert nu zelf en hierdoor kun je zelfs problemen oplossen die nooit eerder onderkend zijn. Het momentum bij uitstek om slimme applicaties te ontwikkelen en in gebruik te nemen. Waar beginnen we?

Een belangrijk onderdeel van AI is Machine Learning: de automatisering van het inzicht. De ‘machine’ wordt gevoed met historische data enleert daarvan. Het is belangrijk om te begrijpen dat dit effect tweeledig is. Naast observaties waarvan de uitkomst bekend is, leert de machine ook van nieuwe observaties. Zij traint zichzelf door steeds te zoeken naar verbanden.

Zonder programmeurs zijn algoritmes in staat zelf te leren en zichzelf continu te verbeteren. Hierdoor kun je nu nauwkeurige voorspellingen doen, compleet met de mate van waarschijnlijkheid. Er zijn al apps die beter dan een arts kunnen aangeven of een moedervlek potentieel gevaarlijk is. Ook maken steeds meer organisaties die service en onderhoud verzorgen gebruik van ‘predictive maintenance’. Hierdoor kunnen zij zeer nauwkeurig voorspellen welke apparaten wanneer ‘in storing’ gaan. Die storingen kunnen nu voorkomen worden, met kostenverlaging en hogere klanttevredenheid als resultaat. Een win-win situatie.

Cognitieve functies

Een computer met cognitieve functies doet dingen die eerder alleen mensen konden doen. Beeld- en spraakherkenning bijvoorbeeld, en taal- en kennisverwerking. Een bekend voorbeeld is gezichtsherkenning op foto’s. Hierbij wordt het algoritme gevoed met foto’s en namen. Vervolgens zorgt
een model dat elke persoon uit die groep herkend wordt, ongeacht de hoek van waaruit een foto is genomen. Een cognitieve functie kan zichzelf alles leren op basis van de verkregen input. Een mooi voorbeeld is de gratis app ‘Seeing AI’ voor blinde en slechtziende mensen. De app vertelt hen wat er voor hun neus gebeurt, leest menukaarten voor en beschrijft de mensen met wie ze spreken tot aan hun gezichtsuitdrukkingen.

Bots framework

Bots zijn interfaces die interactie tussen mensen en machines faciliteren. Hiermee kun je tegen relatief lage kosten bedrijfsprocessen automatiseren en individueel communiceren met klanten en medewerkers. Een bekend voorbeeld is de chatbot die gebruikt wordt bij webcare. Zo krijgen websitebezoeker direct antwoord op hun vraag. 24 uur per dag, 7 dagen per week. Andere voorbeelden zijn spraakassistenten zoals Cortana en Siri. Nu aanbieders de Nederlandse taal ondersteunen, gaat ongetwijfeld hetzelfde gebeuren als in Amerika. Daar houdt bijna niemand meer een boodschappenlijstje bij en gebruikt niemand meer een afstandsbediening of app om muziek aan te zetten, de spraakassistent doet dat voor je aan de hand van een simpel uitgesproken
opdracht.

Intelligent edge: slimme randapparatuur

De jongste toepassing in dit domein is de ‘intelligent edge’, ofwel intelligente randapparatuur. Dit is het vervolg op het Internet of Things waarbij grote hoeveelheden data worden verzameld door slimme apparaten die aan het internet zijn verbonden. Nu computers steeds kleiner, krachtiger en goedkoper worden, is AI meer en meer toepasbaar in apparaten. Zelfs zonder internetverbinding. Wellicht krijgt elk voorwerp een computer in zich. Van je badkamerspiegel tot je sportschoen. Overal wordt data verzameld en werken voorwerpen samen om de gebruiker een maximale ervaring te bieden. Zo raken de reële wereld en de virtuele wereld steeds meer verstrengeld.

BELANGRIJKE UITGANGSPUNTEN

In gesprekken over artificial intelligence mag de keerzijde niet achterwege blijven. AI kan ook negatief ingezet worden. Zo is al eens een nepvideo gemaakt waarbij van Barack Obama de mondbewegingen en
uitspraak niet van echt te onderscheiden waren. Ook als het gaat om voorspellingen in bijvoorbeeld zorgen onderwijs, doet zich direct de vraag voor hoe je daarmee omgaat. Ga je iemand die naar verwachting in een ‘risicogroep’ valt anders behandelen? In hoeverre laat je economische en bedrijfskundige afwegingen leidend zijn? Deze ethische vragen dienen door iedereen afzonderlijk beantwoord te worden.

In onze projecten leggen we de nadruk op een positieve inzet van AI en nemen we de volgende
drie uitgangspunten in acht:

  1. People first, technology second. We ontwikkelen toepassingen die bedoeld zijn om mensen te helpen bij hun werkzaamheden en om het beste uit zichzelf te halen.
  2. Context defines meaning. Bij het ontwerp van een toepassing brengen we eerst in kaart wie haar gaat gebruiken, waar, wanneer en waarom. Dit vanuit scenario’s en doelstellingen.
  3. Privacy by design. Bij het werken met grote hoeveelheden – soms gevoelige – data, zorgen we ervoor dat we precies weten waar gegevens worden opgeslagen en hoe wordt voorkomen dat dit naar de betreffende persoon teruggeleid kan worden.

WAAR TE BEGINNEN?

Vroeger was AI-technologie vanwege de hoge kosten voorbehouden aan grote gespecialiseerde bedrijven. Tegenwoordig is het voor iedereen beschikbaar, en kun je het op maat inzetten. Verschillende toepassingen zijn als standaarddienst beschikbaar. AI-functies kun je bijvoorbeeld aanroepen vanuit PowerPoint, Excel en PowerApps. De echte uitdaging is om AI niet alleen te benaderen vanuit technologisch perspectief, maar om de business case leidend te laten zijn. En om niet alleen te kijken naar het optimaliseren van processen, maar vooral ook te zoeken naar nieuwe mogelijkheden. De beste ideeën ontstaan vaak door mensen van verschillende afdelingen bij elkaar te brengen en te laten brainstormen. Want nu nog voelt als science fiction, is al grotendeels realiseerbaar.